Kweker

Ze zwemmen weer

We hebben op Facebook alweer heel wat uitzettingen voorbij zien komen de afgelopen weken. Prachtig beschubde spiegels en stoere kale spiegels en gelukkig ook wel wat vaker edelschubs op de karperplank. Peschkes, Corten en EDKO-vis zien we het vaakst als leverancier langskomen. Heb je een uitzetting gedaan met karpertypes van andere leveranciers/kwekers dan houden we ons aanbevolen voor informatie en beeldmateriaal van die leveringen.

Een van de vele uitzettingen van de afgelopen weken: hier aan de Maas

2021 Is met name in de lage landen niet het beste groeiseizoen geweest met een vrij korte koele zomer en veel regenval. Dat zie je ook terug aan de karpers op de plank. Wat minder vet en dus wat lichter dan je op grond van lengte mag verwachten. Ook krijgen we berichten dat de Tsjechen van Corten dit jaar wat meer beschadigd zijn dan voorgaande jaren. We nemen dit op met Corten maar weten nu al dat het proces van kweekvijver tot waterkant, zeker bij de geselecteerde Tsjechen, met onzekerheden wordt omgeven en zeker niet geheel door de leverancier kan worden gecontroleerd.

Overleving

We zullen zien of beschadigingen en/of een kleiner formaat deze keer consequenties hebben voor de overleving. We vertellen onze achterban waarschijnlijk niks nieuws dat je in de eerste drie jaar altijd flinke verliezen leidt, soms tot wel 60% van het aantal uitgezette karpers. Dat is de natuur. Het wordt pas alarmerend als je in het eerste jaar na uitzetting gelijk 80% verliest zoals in het eerste decennium bij de Valkenswaardlichtingen geregeld voorkwam. Dergelijke verliezen zien we gelukkig al een tijd niet meer. De gebruikte bloedlijnen van nu lijken een stuk beter bestand tegen het leven buiten de kwekerij. Sterker, je ziet karpers in die eerste paar jaar vaak snel opknappen en uitgroeien van vrij slanke vissen tot stevige karpers. Hoe dat per type zit kun je trouwens  altijd rustig nakijken in onze lijst met uitzettypen.

Over een jaar of drie zullen we weten hoe deze nieuwe lichtingen het doen. Vol verwachting klopt ons hart…

AHV-uitzetting

In het weekend van 13 november ontving de AHV haar jaarlijkse karperleverantie. Deze keer was gekozen voor de Hollandse kweker EDKO-vis met een bestelling van 2/3 spiegelkarper en 1/3 edelschubkarper.

Edwin van Egmond waakt als een kloek over haar kuikens

Kwaliteit

Zonder meer een pré van EDKO-vis is het feit dat de karpers in de regel hooguit licht beschadigd zijn.. Ze zijn dan ook vers afgevist uit de peilvakken van een grote polder waar ze het laatste jaar van het opgroeiproces zijn  ‘uitgehard’.

Opvallend was dit jaar de variatie in grootte bij de k3 spiegelkarpers en bij de AHV gemiddeld eerder aan de kleine kant voor k3’s (1.8 kg). Qua beschubbing overheerste het vertrouwde patroon met een of meer korte rijen met schubben. Wij hebben als BVK eigenlijk het liefst elk jaar een net ander patroon maar wat het kenmerkende is van de schubbenpatronen van dit jaar ontdekken we vaak pas bij het matchen.

Dergelijke (schilder)patronen, zoals bij deze levering van EDKO-vis, (b)lijken voor kwekers veel lastiger ‘te maken’ dan de bekende rijenpatronen

De edelschubkarpers zagen er robuust uit met dikke staartwortels. Met gemiddeld 2.3 kg een flink slag groter dan de k3-spiegelkarpers. Een verschil dat hoogstwaarschijnlijk te wijten is aan het feit dat edelschubs en spiegels het laatste jaar van opgroei in andere peilvakken van polderwater doorbrengen. Die van de spiegelkarpers waren waarschijnlijk dichter bezet.

Onderhoudsuitzettingen

Alle karpers (inclusief edelschubs dus) werden stuk voor stuk op de plank(en) gefotografeerd.

Edels op de plank

Daarna werden ze verdeeld over verschillende (tien) AHV-wateren. Voornamelijk over afgesloten (circuit)wateren als de Sloterplas, de Amstelveense Poel en de Bosbaan. Het ging steeds om onderhoudsuitzettingen waarmee de karperstand op peil wordt gehouden. Ook op het boezemwater is weer uitgezet. Het bestand op de Amstelboezem loopt langzaam terug door achterblijvende natuurlijke aanwas en het wegebben van het effect van de (grotere) uitzettingen tussen 1998 en 2003. Ook in de Nieuwe Meer, deel van Rijnlandse Boezem (4.500 ha), zien we door de jaren heen een lichte krimp in de karperstand. Dat compenseer je uiteraard niet met gemiddeld circa 40 uitzetters per jaar zoals wij doen, maar samen met de grotere SKP’s van Rijnlands Boezem Noord en Zuid (Leiden) leveren we toch een aanzienlijke bijdrage aan het gehele bestand. Karpervissers genieten op die boezem al jaren van de gevarieerde karperstand met tegenwoordig ook steeds meer echt grote karpers (20kg-plus) afkomstig van de oudere SKP-uitzettingen.

Onderhoudsdosis onderweg

Blijven(d) volgen

Hoewel we vertrouwen hebben dat deze nieuwe lichting het in de AHV-wateren goed gaat doen, kunnen we als uitzetters wikken wat we willen, de natuur (de leefomstandigheden van de karper) beschikt. Gelukkig maar dat het Spiegelkarperproject van de AHV na 23 jaar nog steeds draait zodat we ook deze lichting weer naar hartenlust kunnen volgen. We kunnen haast niet wachten op de terugmeldingen!

FacebooktwittermailFacebooktwittermail

AHV (Amsterdam) gaat voor Hongaren

Zeker de oudere karpervissers onder ons herinneren zich vast nog de foto in het eerste boek van Rini Groothuis van een Hongaarse schubkarper die hij rond 1977 ving in een kweekvijver van de OVB. In Rini’s woorden: “een zeer snel groeiende vis”. “Voor een goed begrip”, zegt Rini verderop: “er bestaan geen plannen bij de OVB voor kweek op grote schaal of uitzettingen”. Die laatste opmerking heb ik altijd opgevat als een verzuchting van Rini. En met Rini verzuchtte een groot deel van de Nederlandse karpervissers mee. Moe als we waren van de dertien in een dozijn 25% wildbloedhybriden.

Rini Groothuis met ‘de eerste Hongaar’ in Nederland (Bron: KARPER, Rini Groothuis)

Het zal Rini ook vast goed doen dat het spastische vasthouden aan de zogenaamde natuurlijke bouw van karpers van de baan is. De karper is een vissoort die je niet in een mal moet stoppen. De lichaamsvorm is van nature ook heel variabel, net zoals het biotoop van karpers opvallend divers is. Gelukkig maar dat de meeste karperbeheerders tegenwoordig doordrongen zijn van het belang en plezier van gevarieerde karperbestanden! Hongaren passen daar ook best bij wat ons betreft. Wel meteen even een nuancering: Dé Hongaar bestaat niet. Er bestaat een soort catalogus waarin vele tientallen bloedlijnen van alleen al Hongaarse edelschubs staan. Allemaal met net andere kenmerken. Uiteraard gaat het daar, in Hongarije, vooral om geschiktheid voor consumptie. Wat dat betreft is het werk dat wij doen: uitzettypen testen op geschiktheid voor uitzetten (in open water) een heel ander vak! Wij halen (bijna) al onze kennis over uitzetvissen uit SKP-monitoring.

Hongaren via Kavitrans

Een lange inleiding om aan te komen bij de uitzetting van SKP-AHV (Amsterdam) van afgelopen weekend. Lekker gemaakt door de plankfoto’s van SKP-Leiden besloot de karpercommissie van de AHV te gaan voor de Hongaarse spiegelkarpers en edelschubs van Kavitrans. Deze edelschubs bestonden afgelopen jaar vrijwel zonder uitzondering uit bijzonder hoog gebouwde vissen, bovendien vaak beschikkend over een schubbenkleed met kleine afwijkingen waardoor matching over het algemeen goed mogelijk is. Dergelijke karpers zijn vooral voor wateren waar al veel spiegelkarpers zijn uitgezet een echte aanwinst.

Een edelschub van Kavitrans voor SKP Leiden een jaar geleden

De uitzetting

Vrijdagmiddag om 17.00 uur werden de karpers in Hongarije ingeladen om de volgende dag om 13.00 uur ter plekke te zijn bij de Sloterplas.

Na een nacht doorrijden!

Vers van de kweekvijvers dus en toch bleek wederom dat afnetting en vervoer altijd zijn sporen achterlaat op de vissen. Vergeet daarbij niet dat het hier om consumptiekarpers gaat en de afnetters in Hongarije de karper onvermijdelijk ook als zodanig behandelen. Voor een karperleverancier als Piet Kalkman (Kavitrans) valt het bepaald niet mee om de Hongaarse kweker bij te brengen wat de wensen zijn van karperbeheerders van SKP’s, die elke karper bekijken, fotograferen, koesteren.

Prettig is wel dat we eind maart dicht tegen het groeiseizoen aanzitten en de vissen dus niet eerst een hele winter met schade aan hun lijf moeten zien te overleven.

Over de edelschubs informeerde Kalkman ons pal voor het inladen op vrijdag: in plaats van het gewenste stuksgewicht van circa 2 kg bleken veel edelschubs een flinke slag zwaarder te zijn. Dat is geen voordeel: omdat vissen per kilogram worden besteld betaal je natuurlijk meteen veel meer per uitzetkarper. Je uitzetprogramma dien je ook ter plekke aan te passen omdat wij onze uitzetting plannen in aantallen en niet in kilogram. Bij de AHV besloten we er genoegen mee te nemen, met als limiet vissen van maximaal 4 kg. De spiegelkarpers waren overigens wel van het gebruikelijke k3-formaat (tussen 1800 en 2500 gram).

Opvallend zowel bij de edelschubs als bij de spiegelkarpers was dat ze onderling zo verschillend bleken te zijn qua bouw en ook wel qua beschubbing. Dat wijst op een natuurlijke kweek met veel verschillende ouderdieren. Voor de spiegelkarpers een meevaller maar bij edelschubkarpers willen we toch echt alleen hoog gebouwde exemplaren zien.  ‘Normaal’ gebouwde schubs brengen naar onze smaak echt onvoldoende variatie in Hollandse schubkarperbestanden. De erfenis van 30 jaar wildbloedhybride?

Overigens als we één ding hebben geleerd van SKP-monitoring is dat je niet te snel moet oordelen over een uitzetlichting, laat staan uitzettype. De eerste indrukken zeggen vaak niet zo heel veel. Pas na een jaar of vier monitoren durven wij bij de BVK – ook om kwekers en leveranciers niet nodeloos tegen de schenen te schoppen – een uitzettype langs de spreekwoordelijke meetlat te leggen.

Prachtige Hongaarse edelschubs voor de Nieuwe meer (Rijnlands Boezem)

Voorlopig houden we jullie graag tussentijds op de hoogte van de prestaties van deze lichting Hongaren.

Joris Weitjens

FacebooktwittermailFacebooktwittermail

Spiegel van de maand februari

De Dubbele Schubbenkam

Deze Spiegel van de Maand begint bij een melding van Rens van Oort van een opvallend beschubde spiegelkarper van de Maas. Waar komt deze bijzondere vis vandaan? Of is deze toch niet zo bijzonder?

Dat er heel wat valt af te lezen aan het uiterlijk van spiegelkarpers met hun unieke schubbenpatroon zal niemand verbazen. Ieder kijkt op z’n eigen manier maar zeker bij karpervissers is de neiging groot om vooral naar formaat te kijken… Het typeren en matchen vraagt om een andere, een frisse blik en levert dan vaak verrassende uitkomsten en ontdekkingen op. Zoals in dit geval.

Lees hier meer: Spiegel van de maand februari: de Dubbele Schubbenkam

FacebooktwittermailFacebooktwittermail

Een ochtend bij Aquality

Woensdagavond kreeg ik een enthousiast telefoontje van Peter Van Ackere, de zaakvoerder van Aquality. Aquality is al flink wat jaren leverancier van pootvis, gevestigd in Wakken (West-Vlaanderen). Maandag was ie karpers gaan ophalen bij zijn vertrouwd adres in de Brennen. Het bleek een mix van de bekende Brennenspiegels (eerder kaal, hooggebouwd) en bijzonder fraai beschubde spiegelkarpers. Donderdag en vrijdag zou er telkens een vrachtwagen pootvis geladen worden en naar verschillende clubvijvers worden gebracht. Ik kreeg zomaar het voorstel in de schoot geworpen om het laden van een vrachtwagen eens van dichtbij mee te maken en zo de onverwachte Brennen-mix met eigen ogen te mogen aanschouwen. Lang hoefde ik er niet over na te denken, daar moest ik bij zijn!

Donderdagmorgen dus richting bedrijf. Lekker rustig op de baan, in minder dan een half uur was ik ter plaatse. Peter was er nog niet, stiekem toch maar al even in de stockeringsbakken gekeken. Het was nog niet helemaal licht waardoor ik enkel wat ruggen kon zien, geen duidelijke flanken. Mijn nieuwsgierigheid werd met de minuut groter!

Goed een half uur later kon het laden beginnen. Ik zag een overzicht passeren van welke soort (en bijhorende hoeveelheid) er in welke tank moest. Het bleek allemaal om karper te gaan. Spiegel en schub, in diverse gewichtsklasses. Spannend!

Niet veel later ging een eerste keer het net door één van de vele stockeringsbakken, en dienden de eerste karpers zich al spartelend aan. Spiegels uit de gewichtsklasse 0.8 à 1.5kg. En de beschubbing? Wel, Peter had niet gelogen! Tussen de klassiekers zaten strakke rijens met een eerder slanke bouw, maar ook hooggebouwde vissen met een willekeurige tekening van schubben. Zo nu en dan dook er zelfs eentje met tientallen kleine parelmoerschubjes op. De vissen hadden niet boven netten gehangen, en waren zo goed als ongeschonden. De foto’s spreken voor zich!

Binnen diezelfde gewichtsklasse was er ook een partij schubkarper uit de Brennen. Niet echt vissen met een gigantische knik en bijhorende hoge bouw, maar wel bijzonder vitaal en opnieuw amper geschonden. Wat een beeld om daar zo’n 200kg van samen te zien in de inox tank die als tussenstation richting vrachtwagen diende.

Die dag werden er ook karpers in een iets hogere gewichtsklasse aan de klant geleverd. Vissen van dezelfde kwekerij, zelfde type. Gemiddeld zaten die vissen rond de 2 à 2.5kg. In deze gewichtsklasse zwommen  de schubs en spiegels bij elkaar. Dit zorgde voor een teil vissen die een ideale mix toch erg weet te benaderen.

Tussendoor kreeg ik flink wat ‘inside information’, vooral dan rond de vele kwekers die in de Brennen gehuisvest zijn. Peter heeft er goede contacten met meerdere kwekers, en werkt nog steeds hard aan bestaande en nieuwe samenwerkingen. Dit met het oog op de ideale uitzetkarper. We zijn benieuwd wat de toekomst ons brengt.

Ruim twee uren van verwondering later, werd m’n bedrijfsbezoek afgerond. Ik was op zijn zachtst gezegd onder de indruk!

Wil je weten of Aquality ook aan jouw hengelclub of SKP dit type karper kan leveren? Neem dan gerust contact op met Peter. Hij staat je graag te woord! De contactgegevens vind je terug op hun website  www.viskwekerijaquality.be.

Filip Matthys

FacebooktwittermailFacebooktwittermail

Juweeltjes voor het Gooimeer

Afgelopen zaterdag 14 november was er in de haven van Huizen een uitzetting in het kader van SKP-Zuidelijke Randmeren, het project van de visrechthebbende Sportvisserij Midwest-Nederland dat al sinds 2005 bestaat en vanaf 2016 aan een nieuwe uitzetreeks is begonnen. Heel sneu natuurlijk voor veel van de trouwe bezoekers en helpers dat ze er dit jaar vanwege de coronamaatregelen niet bij konden/mochten zijn. Het publiek werd op afstand gehouden en er was slechts een bescheiden groepje in touw, waarvan er drie tot dezelfde kring behoorden. In tweeëneenhalf uur werd ruim 506 kg bestaande uit 322 k3 (driezomerige) karpers van EDKO-vis gefotografeerd en uitgezet in het Gooimeer bij Huizen.

Eerst een bakkie koffie voor Edwin van Egmond

Elke keer natuurlijk weer spannend wat er uit de tank komt. Bij de Special Carp van EDKO-vis ben je echter, kunnen we zo langzamerhand wel zeggen, verzekerd van kwaliteit. Praktisch onbeschadigde vissen met voldoende vitaliteit om die eerste cruciale twee jaar goed door te komen.

De eerste kuip

Juweeltjes

Wat een juweeltjes verschenen er weer op de plank! Veel met de klassieke rijenachtige beschubbing maar gelukkig ook vissen met een wat meer ‘artistieke’ beschubbing. Het slag woog rond de 2 kg, maar er zat ook een groep kleinere vissen tussen. Achterblijvers? Nee, integendeel. Edwin van Egmond legde uit dat hij snel gegroeide éénzomerige vissen het laatste groeiseizoen mee laat opgroeien met de tweezomerige. Het zijn dus juist de jongere snelgroeiers. Voor wat het waard is.

Bij edelschubs heeft bijna elke karpervisser dezelfde reflex: ze moeten hoog gebouwd zijn anders is het niet bijzonder genoeg en al snel zonde van het geld… Tussen de edelschubs zat eveneens een deel kleinere vissen die die gewenste bouw (nog) niet erg hadden. Uiteraard gingen ook alle edelschubs stuk voor stuk op de plank. Al is het maar om te ontdekken of die wat gewoontjes ogende edelschubs zich toch ontwikkelen tot de robuuste schubkarpers die we zo graag zien.

Ate Loonstra verzorgde weer de fotografie. Rechts een wat ‘artistieker’ beschubde (k2?)spiegel

Koest houden

EDKO-vis werkt niet met ‘kalmerende middelen’ en omdat de (water)temperaturen voor de tijd van het jaar nog belachelijk hoog zijn, bleek het een flinke uitdaging om de karpers koest te houden. Zeker die k2-vissen drukten het tempo aanzienlijk, maar met wat geduld en bezwerende uitroepen lukte het toch om de vissen binnen afzienbare tijd te laten zwemmen.

Koest!

Youngsters doen het werk

De haven van Huizen is een prachtige uitzetplek. Aan beide kanten van de plek waar de karper wordt verwerkt kun je prima uitzetten. In de haven zelf hebben de stockies veel dekking van afgemeerde boten en holle wallekanten. De ‘natuurkant’ biedt vooral een prachtig uitzicht en er is niks mooier dan in je waadpak tussen de karpers te staan.

Niks mooier dan tussen de stockies te staan.

Mooi om te zien dat naast de vaste oude kern van SKP-ZRM, de ‘youngsters’ Xander, Tycho en Levina een groot deel van het (uitzet)werk met grote inzet, bekwaam en met heel veel enthousiasme deden

De beste melders van 2020 van SKP-ZRM: Levina, Tycho en Xander maakten deze uitzetdag!

Ze wekten de indruk de uitnodiging voor deze uitzetdag als een eerste prijs te ervaren. Voor ons als organisatie waren deze sympathieke gasten uit dezelfde kring een cadeautje.

Nu we toch bedankjes uitdelen: bij deze willen Tim Frijters en ik (de karpercommissie van) Midwest-Nederland bedanken voor de geweldige reeks geheel door Sportvisserij Midwest-Nederland gefinancierde uitzettingen die we tussen 2016 en 2020 hebben mogen doen in de Zuidelijke Randmeren! We hopen uiteraard voor volgend jaar op een vervolg van onderhoudsuitzettingen in een water met in onze ogen een van de mooiste karperbestanden van Nederland.

Mocht dat lukken dan zal het toch tegen die tijd allemaal weer ‘normaal’ zijn en nodigen we alle geïnteresseerden weer graag uit.

Ook SKP-coördinator/matcher van SKP-ZRM Tim Frijters was weer tevreden

Joris Weitjens

FacebooktwittermailFacebooktwittermail