Slappe winters en karper

Sinds eind jaren 80 van de vorige eeuw is de gemiddelde temperatuur in Nederland gaan stijgen. De grootste effecten zijn in de zomer te zien, maar ook in de winter is de gemiddelde temperatuur de afgelopen decennia met ongeveer twee graden Celsius gestegen. Hieronder een plaatje dat de gemiddelde wintertemperatuur in Nederland van de laatste 100 jaar weergeeft (bron KNMI).

Amfibieën, maar eigenlijk alle koudbloedige beesten waaronder insecten en ook vissen, verbruiken bij hogere temperaturen in de winter meer energie dan goed voor ze is, en raken hierdoor steeds verder verzwakt. Omdat warmere maanden in de winter meer energie kosten dan dieren tijdens koudere maanden in dezelfde periode kunnen besparen kun je het werkelijke effect van de opwarming op de conditie van deze dieren beter bestuderen door te kijken naar de totale opwarming per winter. Een manier om dit te visualiseren is om per maand de verhoging ten opzichte van het gemiddelde van voor de opwarming te meten, en voor de wintermaanden van een seizoen al deze verhogingen bij elkaar op te tellen. Als je dat uitzet tegen de tijd krijg je onderstaand plaatje.

De stippellijnen zijn het voortschrijdend 30-jarig gemiddelde. Het is duidelijk te zien dat deze lijnen sinds eind jaren 80 van de vorige eeuw sterk oplopen. Bovenstaand plaatje komt uit een artikel uit Nature Today dat vertelt over padden. De steeds warmere winters zijn mogelijk een verklaring voor de 60 procent achteruitgang van het aantal padden in Nederland in de laatste 15 jaar. Een link met koudbloedige karpers is snel gemaakt (klik op het plaatje om naar het padden-artikel te gaan).

Natuurlijke aanwas van karper is een van de onderzoeksthema’s van de BVK. We houden die jonge aanwas niet alleen goed in de gaten, we proberen ook de vinger te leggen op bepalende factoren voor aanwassucces. Zoals bekend is de natuurlijke aanwas van karper op open water wisselend met sinds de jaren negentig een duidelijk negatieve trend. Daar is ongetwijfeld een verband met het schonere plantenrijkere water en de daarmee gepaard gaande uitbreiding van natuurlijke vijanden van karper in de opgroeifase. In snoekrijk water is de natuurlijke aanwas van karper na 1 jaar praktisch nul. Als je nu wil tegenwerpen dat je voorbeelden kent van water met veel snoek en ook veel jonge k1/k2 karper dan zou je eens moeten nagaan of het niet gaat om een zone die (tijdelijk) is gescheiden van de rest van het water!

Maar is predatie het gehele verhaal of is er meer dat speelt bij overleving van jonge karpertjes? In Amsterdam zijn wij al sinds 2003 bezig met kleinschalige kweek/opgroeiprojecten voor karper. Daarbij lopen we tegen veel problemen aan en lukt het ons slechts bij uitzondering om karpers te laten opgroeien. Met name in de wintermaanden gaat er veel mis bij de jongste karpertjes en is de uitval vaak enorm. Ook in watertjes waar predatie minder een rol speelt. Opvallend genoeg lijken juist winters zoals de huidige het minst gunstig voor overleving van (jonge) karper.

Een bij een recente afvissing gevangen eigenkweek K1-karper .Je mag rustig stellen dat dit visje ten dode opgeschreven is. Overlevingskansen van k1 karpertjes in een slappe winter als deze zijn nihil.

Deze bij dezelfde afvissing gevangen k3-spiegel lijkt beduidend betere kansen op overleving te hebben en mocht naar open water!

Mijn oog viel van de week op het hierboven genoemde onderzoek naar de teruggang van padden sinds de jaren tachtig. Ook in onze wijk in Diemen valt pijnlijk op hoe die paddentrek elk jaar minder wordt qua aantallen. Circa tien jaar geleden verzamelde ons gezin op zachte avonden in maart gerust een emmer vol padden om die op een veiliger plek verderop weer los te laten. Inmiddels zijn het individuen geworden.

Het onderzoek laat duidelijk zien waar de schoen wringt: het karakter van de huidige winters zet veel dieren op het verkeerde been. De beste overlevingsstrategie voor amfibieën en veel andere soorten in onze contreien gedurende de maanden oktober tot en met maart is winterrust: je terugtrekken op een veilige plek en zo weinig mogelijk energie verbruiken. Dan kom je normaal gesproken op je vetlaag de winter wel door. Maar als je steeds wordt gewekt door hoge temperaturen beweeg je meer en moet je dus bij-eten. Maar dat aanbod is er gewoon niet in januari en februari. Dat geldt voor padden maar ook voor k1-karpers. Ze zijn al gauw te actief voor het voedselaanbod in de wintermaanden en gaan massaal dood.

Uiteraard is het altijd een samenspel van factoren, maar de factor zachte kwakkelwinters is vast en zeker beperkend voor de zelfredzaamheid van karpers in onze klimaatzone. Kunnen we daar iets aan/tegen doen buiten het als mensheid proberen te voorkomen van verdere klimaatverandering?

Eenmaal uit de winterrust gehaald zou je door bijvoedering karpers in conditie kunnen houden, maar dan moet je dat voeren wel tot half april volhouden. Op de schaal van vijvers en betaalwateren valt dat te doen en wordt dat ook wel gedaan, maar niet op ons open water. Op die grote systemen kunnen we net als in het artikel wordt gezegd, niet meer doen dan hopen dat op den duur ook karpers zich weten aan te passen aan de gemiddeld hogere winterse temperaturen.

Joris Weitjens

FacebooktwittermailFacebooktwittermail

Open middaggedeelte BVK-meeting: Karper en Karpervissen in het IJsselmeergebied, Historie en Toekomst

Of je er nu wel of niet op karper gevist hebt, het IJsselmeergebied spreekt aan. Hengelsportauteurs als Jan Schreiner en Jan de Winter schreven er diep in de vorige eeuw al over op een wijze die karpervissers nog steeds kippenvel kan bezorgen.

Ook de ontwikkeling van de karperstand in het IJsselmeergebied is op z’n minst bijzonder te noemen. Wie wist bijvoorbeeld dat in de jaren vijftig van de vorige eeuw een karperuitzet-programma is uitgevoerd met Heidemijkarpers? En wie weet er nog dat je in de jaren zeventig en tachtig bijna letterlijk over de verwilderde karper heen kon lopen in grote delen van het IJsselmeergebied? Dat staat in schril contrast met de laatste twintig jaar. Onze Spiegelkarperprojecten hebben weliswaar de randmeren een gigantische kwalitatieve injectie aan de karperstand gegeven, maar dat geldt niet voor het IJsselmeer/Markermeer/IJmeer. Die meren moeten het vooral hebben van overloop uit de naburige wateren. Dat dat gebeurt is zeker, maar het zijn in het algemeen slechts de grootste diehards die nu een goeie kans maken om af en toe tegen zo’n SKP-parel aan te lopen.

Wat zou dan niet mooier zijn dan een eigen SKP voor het IJsselmeer/Markermeer? Een uitzetprogramma dat de karperstand geleidelijk aan omtovert tot een gevarieerd bestand en een groot percentage doorgroeiers? Bij de BVK maken we ons al een tijd sterk voor zo’n SKP en met deze bijeenkomst hopen we dat doel weer iets dichterbij te brengen. We nodigen daarom graag zowel direct betrokkenen als geïnteresseerde karpervissers uit om de middag bij te wonen. Bedenk daarbij dat alleen al jouw aanwezigheid een directe bijdrage is aan wat nu al in de wandelgangen wordt bestempeld als het mooiste SKP van Europa…

(foto: Damian Jackowski)

Eens in mijn leven hoop ik, als de Schepper mij dat uur wil geven, de karperhengel met een grandioze boog te zien krom staan boven het helblinkende water van het IJsselmeer. De bleke morgenhemel boven mij en de stilte rondom.

De karper aan het eind van de lange lijn. 

Jan B. De Winter

Zet het in je agenda: zaterdag 9 maart vanaf 13.00 tot 15.00 uur. Leden en niet-leden welkom!

Ruime GRATIS parkeergelegenheid en goed bereikbaar met openbaar vervoer. Gratis wifi.

ADRES

Het Wapen van Diemen
Ouderkerkerlaan 8
1112 BE Diemen
Tel: 020 695 08 55
info@hetwapenvandiemen.nl

FacebooktwittermailFacebooktwittermail

Een gelukkig nieuw jaar!

Beste leden,

Hopelijk hebben jullie allemaal een heel goed 2023 gehad met memorabele vangsten en genieten nu van een welverdiende kerstvakantie. Het BVK bestuur zit niet stil, wij zijn momenteel druk bezig met de laatste nieuwsbrief van 2023 en de voorbereidingen voor Carp Den Bosch.

Nu het jaar voorbij is is dit meteen ook een mooi moment om jullie te verzoeken je jaarlijkse bijdrage van 12,50 Euro voor het BVK lidmaatschap over te maken. Je bent dan weer een heel jaar lid van de BVK en draagt daarmee bij aan een mooi en verantwoord beheerd karperbestand.

Ga hiervoor naar internetbankieren en stort van jouw rekening  €12,50 op rekeningnummer:

  • NL84 INGB 0006 4062 31 t.n.v. BVK onder vermelding van je voor-en achternaam.

Voor overschrijvingen vanuit andere landen dan Nederland:

  • IBAN: NL84 INGB 0006 4062 31
  • BIC: INGBNL2A

Zodra de contributie bij ons binnen is, ben je BVK-lid tot eind 2024. Mensen die nog geen lid zijn maar wel graag lid willen worden van de BVK kunnen terecht onder het kopje algemeen bij: ‘Inschrijfformulier’.

Met een lidmaatschap van de BVK steun je vooral onze gezamenlijke inspanningen om de karperstand in onze openbare wateren gevarieerd, aantrekkelijk en evenwichtig te maken en houden.

Het BVK-bestuur

ps de prachtige sfeerfoto is ons ter beschikking gesteld door Arend Termorshuizen

FacebooktwittermailFacebooktwittermail

Primeur: Live matching op Carp Den Bosch!

Misschien heb je weleens gehoord van de Matching Community? Of misschien is het al een gewoonte van je om je gevangen spiegelkarpers daar te melden? Op Carp Den Bosch kun je op de stand van Sportvisserij Zuidwest Nederland uitgebreid kennis maken met het matchen van karpers: het koppelen van een vangstfoto aan een uitzet/plankfoto. Je weet wel die eindeloze reeks foto’s van Spiegelkarperprojecten van spiegelkarpers die vlak voor uitzetting zijn gefotografeerd.

Het leuke is dat op Carp Den Bosch in de hoek van de Matching Community spiegelkarpervangsten ter plekke worden gematcht, althans dat wordt geprobeerd! Dan kun je met eigen ogen eens zien hoe dat matchen van vangstfoto’s in z’n werk gaat. Dat kan dus ook jouw vangstfoto zijn die je op je telefoon hebt staan. Enige voorwaarde is dat het een vangstfoto (linkerflank) is van een spiegelkarper gevangen in open(baar) water. Met een beetje geluk hebben de matchers van de Matching Community, terwijl jij een rondje over de beurs loopt jouw vangst al gematcht! En dan krijg je vangstplankfoto plus de info over de uitzetspiegel gelijk op je telefoon! (Discretie is gegarandeerd. Er wordt bij de MC niets buiten eigen kring gedeeld of gepubliceerd zonder jouw instemming!)

Dus zorg dat je foto’s van nog niet gematchte spiegelkarpervangsten van openbaar water op de beurs paraat hebt en meld ze bij de stand van de Matching Community!

Tot dan!

FacebooktwittermailFacebooktwittermail

Winterse meldronde: meld je spiegels van open water!

Zo rond mei is het de laatste jaren vaak topdrukte voor de matchers van de Matching Community. Soms vragen we dan karpervissers zelfs meldingen op te sparen voor minder hectische tijden.

Sinds een maand is het rustig qua vangstmeldingen en hebben matchers dus wat meer tijd en gelegenheid om te proberen jullie spiegelkarpervangsten van open water te matchen aan een plankfoto. Voor wie dat nog niet wist: je krijgt bij een match altijd een terugkoppeling over de uitzetlocatie van de door jouw gevangen karper en informatie over eventuele eerdere vangstmeldingen van de betreffende karper en het groeiverloop. Leuk en interessant voor melders, maar ook belangrijk voor bijvoorbeeld de kans op geslaagde vervolguitzettingen. We leren namelijk heel veel van die SKP-monitoring!

Wil je niet dat je stek herkenbaar in beeld komt, stuur ons een matfoto!

Dus: heb je nog spiegelkarpervangsten van open water (kanalen, rivieren, vaarten, meren, boezemsystemen) in Nederland en België van afgelopen jaar of zelfs van eerder, zet de matchers van de Matching Community aan het werk en bied ze de kans een match te maken!

Ook als je eerder dit jaar een vangstmelding hebt gedaan zonder dat daar een match op volgde, dan is dit dé periode dat je diezelfde vangst nog eens kunt voorleggen. Best een goeie kans dat we nu wel een match weten te maken.

Jullie kennen ons meldadres: spiegelkarpermelden@outlook.com en anders de handige webapp of probeer het desnoods eens per messenger op Facebook rechtstreeks naar mij. De matchers van de Matching Community zitten er klaar voor!

Joris Weitjens

FacebooktwittermailFacebooktwittermail