Biologie

Karpers over de dijk

In onze nieuwsbrieven besteden we al sinds april 2018 aandacht aan de Oostvaardersplassen. Het bekende natuurgebied met een van de meest dichte karperbezettingen van de lage landen. In het extreem ondiepe water komen karpers daar elk jaar tot succesvolle paai. Hoewel de bijzondere natuur daar buiten kijf is, was volgens de kenners toch echt een ‘reset’ van het gebied nodig om bijzondere (moeras)natuur te behouden of liever terug te laten keren. Een flinke peilverlaging in een deel van de Oostvaarderplassen is de belangrijkste maatregel om moerasvorming te stimuleren. De eerste fase van peilverlaging bleek afgelopen zomer tijdens een hittegolf fataal voor een flink deel van de visstand. Een massale sterfte als gevolg. Al eerder was er door Sportvisserij Nederland op aangedrongen om de karpers te verhuizen naar het Markermeer aan de andere kant van de dijk. Die operatie is sinds afgelopen najaar flink op gang gekomen. Zo’n tien ton verwilderde schubkarper is inmiddels over de dijk gezet. Niet duidelijk is hoeveel karper er nog gaat volgen.

OVP-karpers worden over de dijk gezet in het Markermeer

OVP-karpers worden over de dijk gezet in het Markermeer

Met onze SKP-uitzettingen van de afgelopen ruim 20 jaar hebben we de karperbestand van het IJsselmeergebied vorm gegeven. Als zodanig zouden (hadden) we best wat meer betrokken willen worden bij deze operatie. Ook praktisch. Genoeg karpervissers die graag de handen uit de mouwen steken. Dat bleek echter organisatorisch niet mogelijk. Door Sportvisserij Nederland (Roland van Aalderen) worden we wel op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen. We zijn uiteraard heel benieuwd naar de effecten van deze overzetting op de karperstand in het IJsselmeergebied. Hoe verschuift de verhouding tussen uitzetters (spiegelkarpers en edelschubs) en verwilderde schubs in het IJsselmeergebied? Er zijn grote vraagtekens bij groei-eigenschappen van de OVP-karpers. Een karpervisser van het Markermeer verzuchtte al: ‘Hebben we de OVB-hybride gelukkig verruild voor prachtige spiegels en edelschubs, krijgen we nu OVP-wildloedhybriden…’

De bouw van de ‘OVP-schubs’ doet inderdaad vermoeden dat het gros niet heel groot en zwaar zal te worden. Toch is niet gezegd dat dat 100% klopt. Zowel van OVB-wildbloedhybrides als van IJsselmeerschubs weten we dat als ze de (voedsel) ruimte krijgen om te groeien wel degelijk een percentage flink groot en zwaar (20 kg plus) kan worden. Om de proef op de som te nemen zouden we graag een deel ven de OVP-karpers uitzetten in een omgeving waar we ze (beter) de komende tijd kunnen volgen. Qua groei maar ook qua overleving/houdbaarheid. We houden jullie op de hoogte of dat gaat lukken. Voorlopig kunnen karpervissers van vooral Markermeer, IJmeer en zuidelijke randmeren komend jaar meer aanbeten verwachten. Voor een indicatie: het gemiddelde gewicht van de OVP-schubs ligt bij uitetting rond de vier kg. Stuur ons gerust foto’s!

FacebooktwittermailFacebooktwittermail

Spiegel van de maand – Dé Westlandgrachter

Dat karpers flink kunnen jojoën in gewicht weten we wel. Vooral het verschil bij kuiters is voor en na de paai vaak aanzienlijk. Toegegeven, zelfs al ben je in de verste verte geen kg-jager zullen er toch weinig karpervissers zijn die een karper liever vlak na de paai vangen. Maar voor deze Spiegel van de maand zul je niet snel je neus ophalen, toch? Veel mooier worden ze niet gemaakt? Rick Kramer was de gelukkige vlak voor de paai van 2019, Jean Paul Rick Jean Paul Ditmarsch er net na.

Joris Weitjens maakt in z’n commentaar duidelijk dat het vangen van welke Westlandgrachter ook een unieke gebeurtenis is. Is dit bijzondere uitzettype verloren voor komende generaties of is er misschien toch een sprankje hoop?

FacebooktwittermailFacebooktwittermail

Kweekescapades van een BVK-er in Frankrijk

Niet alle bezoekers van onze website zullen gezien hebben dat we ook een kopje ‘zelf kweken’ hebben. We zijn er als BVK heel blij mee dat Robert Paul Naeff zijn recente ervaringen met (op)kweken van karpers in z’n eigen water in Frankrijk met ons wil delen. Robert Paul laat bovenal zien dat het zelf karpers (op)kweken, weliswaar heel boeiend is, maar veel minder gemakkelijk dan veelal wordt aangenomen. Hij gaat bij zijn kweekescapades in de weer met de legendarische bloedlijn van Leney (Redmire) en de fraaie nakomelingen van een spontane paai van het bekende meer van Villedon.

Wat ons betreft is dit het een begin van een mooie reeks! Lees hier verder

FacebooktwittermailFacebooktwittermail

Paaisucces!

Midzomer berichtten wij hier al over de mogelijke gevolgen van de recordwarme zomer voor het paaisucces van karper. Op grond van positieve ervaringen met lange zomers durfden we al te dromen van een flink geboorteoverschot van karper in open water. We maakten toen de vergelijking met 1976 en 2003, warme zomers die voor het open water iets opleverde wat je het beste kan omschrijven als een superuitzetting.

Sinds vorige week stromen de berichten binnen over jonge karpertjes, aangetroffen in netten van beroepsvissers of gevangen door witvissers. Karpertjes van 10 tot 18 cm. Het begint er dus echt op te lijken dat we op veel wateren, met de nodige mitsen en maren, een nieuwe generatie verwilderde karpers mogen begroeten. Maar waar de geboortegolf in 1976 en 2003 voor zeker 90% bestond uit schubkarpers maken de berichten van nu melding van een behoorlijk percentage spiegelkarpers! Dat zou uniek zijn. Maar niet onlogisch als je weet dat in veel open water de afdeling spiegelkarper van de karpergemeenschap dankzij onze SKP-uitzettingen flink is uitgedijd.

Bij visreddingen in droogvallende beken in het oosten van Nederland werden van de zomer al opvallend veel vingerlingen aangetroffen met een behoorlijk percentage spiegels. (Foto: Frank Bosman)

We zijn er nog niet! Er komt eerst nog een lange winter aan, helaas vaak zonder beschermende vegetatie of andere dekking en dan heeft onder meer snoek vrij spel. Safe is het overgrote deel van deze natuurlijk lichting pas over een jaar.

En stel dat de overleving van wilde spiegels 2018 goed is, valt dan, met al die nieuwe niet gefotografeerde flanken, de SKP-monitoring niet om? Met dat bijltje hebben we vaker gehakt. Illegale en/of ongemonitorde uitzettingen bemoeilijken de matching net zo goed, maar als je ongevonden spiegels alsnog mee laat draaien in je bestand is er niet veel aan de hand.

Dus laat die geboortegolf 2018 maar over het open water komen!

Wij zijn in ieder geval van plan deze nieuwe semi-natuurlijke lichting op de voet te volgen. Het kan ons veel leren over de voorwaarden voor paaisucces van karper.

Mocht je komende maanden jonge karpertjes aantreffen: Laat het ons weten en vergeet geen foto’s te maken!

FacebooktwittermailFacebooktwittermail

Hete zomer en paaisucces

De aanhoudende droogte en hitte wordt in nieuwsbulletins steeds vergeleken met 1976. Laat dat net het jaar zijn dat ik m’n eerste grote karpers ving. Een jaar om nooit te vergeten dus. De parallel met 1976 doet me ook hopen. Voor karper was 1976 een van de productiefste jaren ooit. De massale paai leverde met name in de randmeren een gigantisch geboorteoverschot op en groeiden veel van die broedjes uit tot volwassen vissen. Dat paaisucces is de laatste 15 jaar in het IJsselmeergebied niet meer voorgekomen. De laatste geboortepiek van karper van open water was in 2003. En ja, ook dat was een lange droge zomer!

Het zou de uitgedunde karperstand van rivieren en meren erg goed doen als er wat meer van dat soort jaren tussen zitten.  Als het goed is moet je zo rond september de eerste tekenen kunnen zien dat het een productief jaar is geweest voor karper. Wij houden het natuurlijk in de gaten, maar laat het ons vooral weten als je jonge karpertjes tegenkomt. Nu meten ze tussen 4 en 8 cm, in november van 8 tot 18 cm.

Gevaren zijn er ook met dit weer. De watertemperatuur gaat naar de 25 graden en giftige blauwalgen vormen hier en daar al tapijten waarin het moeilijker overleven wordt. Het blijft dus spannend hoe deze extreme zomer gaat uitpakken voor karpers.

   

Karperbroed van dit jaar in juli. Het betreft hier een kweekprojectje met een verassende grote opbrengst van 100% aan lederkarpertjes (later meer over dit projectje)

Joris Weitjens

FacebooktwittermailFacebooktwittermail