Genetica

Ouderdieren Valkenwaard gered voor de kweek

Toen we bij de BVK afgelopen winter hoorden dat Viskweekcentrum Valkenswaard op was gegaan in Coppens Alltech en de karperkweek aldaar zou stoppen, staken we gelijk de koppen bij elkaar. Wij zien de Valkenswaardbloedlijn als cultureel erfgoed dat het waard is om beschermd/behouden te worden. Al bij het stoppen van de karperkweek bij de toenmalige OVB in 2001 hebben we, toen als COS/KSN, bedongen dat de ouderdieren van Valkenswaard bewaard zouden blijven voor de karperkweek.

Manager van Viskweekcentrum Valkenwaard Jan van Mechelen heeft zich daar al die tijd keurig aan gehouden. Elk jaar is er een kweek opgezet met Valkenswaardspiegelkarpers en minder frequent met schubkarpers. Het is geen geheim dat de karperkweek bij Viskweekcentrum Valkenswaard, lang problematisch is geweest. Met tegenvallende oogsten en voortijdige uitval na uitzetting als belangrijkste minpunten. Ook de groei was vaak niet denderend. Maar juist de laatste drie jaar leek er een goede formule gevonden. De eerste fase (tot k1) van de karperteelt vond plaats in Valkenswaard en voor de fase vingerling tot k3 zorgden kwekers als Vandeput. Aan dat systeem is nu dus per direct een einde gekomen, al zullen de opkweekadressen naar verwachting nog twee jaar lang SKP’s kunnen voorzien van k3 Valkenswaardspiegels en Valkenwaardedelschubs.

Na de bekendwording hebben we direct contact opgenomen met Jan van Mechelen van Viskweekcentrum Valkenswaard. De ouderdieren bleken te koop te zijn en dat gaf ons de kans om verschillende kandidaat-kopers te interesseren. Met name voor karperkweker EDKO-VIS kwam het aanbod als geroepen. Bekend geworden met z’n Special Carp, een mengeling van Hongaarse rassen en de Valkenwaardbloedlijn, zou hij in de toekomst graag een meer klassieke Valkenswaardbloedlijn opzetten.

Op 2 mei vond de ‘uitverkoop’ plaats in Valkenswaard. Voor EDKO-VIS en GHV-Groene Hart waren respectievelijk Edwin van Egmond en Hans Moolenaar aanwezig. Uiteindelijk konden ze een mooie partij ouderdieren op de kop tikken. Ons valt echter gelijk op dat oudere uitzettypen in de vijver ontbraken. We hadden, tegen beter weten in, hoop dat het beschubbingstype van Valkenswaard uit de jaren negentig nog aanwezig zou zijn. En anders wel het in 2000 geleverde ‘Westlandgrachttype’. Ook karpers met het rijengen (geleverd in 2001) ontbraken in de vijver. http://www.karperbeheer.nl/karperkweek/karperrassen-en-typen/spiegelkarperuitzettypen/

Twee (bijna) verdwenen Valkenswaardtypen. Bij de ‘Westlandgrachter’ valt de unieke kleur en de lengtegroei op, bij de jaren negentig de grote schubben op de schouder en de ‘dubbele schubbenkam’.

Twee (bijna) verdwenen Valkenswaardtypen. Bij de ‘Westlandgrachter’ valt de unieke kleur en de lengtegroei op, bij de jaren negentig de grote schubben op de schouder en de ‘dubbele schubbenkam’.

Het overgrote deel van wat er in de vijver rondzwom is door Edwin van Egmond van EDKO-VIS veilig gesteld. Een ‘backup batch’ is gekocht door GHV-Groene Hart. Ook uit die batch kan/mag EDKO-VIS komende jaren putten om de bloedlijn van Valkenwaard voort te zetten. De BVK ondersteunt dit initiatief van harte en zal Edwin van Egmond graag adviseren bij dit project.

Zekerheden zijn er niet en helemaal niet op karperkweekgebied, maar als BVK zien wij de toekomst van de bloedlijn van Valkenswaard dankzij dit initiatief van EDKO-VIS redelijk optimistisch tegemoet. Als het volgens plan gaat en EDKO-VIS komende tijd de nodige fondsen vindt om deze bloedlijn te behouden kan dit karperkweekcentrum (ook) gaan fungeren als verkooppunt van vingerlingen zodat ook andere opkwekers blijvend voorzien kunnen worden van nakomelingen van een bloedlijn met een rijke geschiedenis.

Hans Moolenaar maakte het volgende fraaie fotoverslag van de afvissing op 2 mei 2019.

Aankomst bij Valkenswaard

Aankomst bij Valkenswaard

De legendarische vijver met Valkenswaard-ouderdieren

De legendarische vijver met Valkenswaard-ouderdieren

De meest unieke exemplaren verzamelen

De meest unieke exemplaren verzamelen

De ouderdieren bleken al afgepaaid

De ouderdieren bleken al afgepaaid 

Tussen de Valkenswaarders ook enkele kale‘consumptiespiegels’. Wat we bij de BVK al sterk vermoedden wordt hiermee bevestigd: door inkruisingen heeft de Valkenswaard-bloedlijn in de laatste vijf jaar veranderingen ondergaan.

Tussen de Valkenswaarders ook enkele kale‘consumptiespiegels’. Wat we bij de BVK al sterk vermoedden wordt hiermee bevestigd: door inkruisingen heeft de Valkenswaard-bloedlijn in de laatste vijf jaar veranderingen ondergaan.

Vrij jonge ouderdieren: insiders zien meteen gelijkenissen met de Vandeputleveranties van de afgelopen jaren

Vrij jonge ouderdieren: insiders zien meteen gelijkenissen met de Vandeputleveranties van de afgelopen jaren

Ouderdier met trekjes van de meer klassieke Valkenswaarders. Let ook op de ronde staartlobben die over elkaar liggen.

Ouderdier met trekjes van de meer klassieke Valkenswaarders. Let ook op de ronde staartlobben die over elkaar liggen.

Afgepaaid. Bij deze zie je (nog wel) aanleg voor lengtegroei!

Afgepaaid. Bij deze zie je (nog wel) aanleg voor lengtegroei!

Robuuste ouderdieren met parelmoerschubben: zou een mooi stel zijn!

Robuuste ouderdieren met parelmoerschubben: zou een mooi stel zijn!

De ouderdieren worden aan het eind van de middag in een apart peilvak van EDKO-VIS gezet

De ouderdieren worden aan het eind van de middag in een apart peilvak van EDKO-VIS gezet

 

Al met al een heel nuttige actie waarbij we ook graag GHV Groene Hart van Ton van der Spiegel (what’s in a name) namens de BVK willen bedanken voor de daadkracht en de ondersteuning die ze EDKO-VIS bieden.


Op dit moment is Edwin van Egmond actief op zoek naar fondsen om zijn unieke karperkweekbedrijf te kunnen uitbouwen tot een karperkweekcentrum. Ben je bijvoorbeeld als hengelsportvereniging of federatie geïnteresseerd in de (toekomstige) producten van EDKO-VIS dan kun je in dit project investeren. https://www.special-carp.nl/

 

FacebooktwittermailFacebooktwittermail

Spiegel van de maand – Diklip

Een schubkarper in de rubriek Spiegel van de maand? Ja, en dat niet uit armoede. Deze rubriek heette aanvankelijk Projectspiegel van de maand, via Spiegel van de maand geëvolueerd naar Karper van de maand. Zegt misschien wel iets over het interessegebied van de BVK dat zich eerder uitbreidt dan vernauwt. Spiegelkarperprojecten en vooral de monitoring blijven een onuitputtelijke bron van kennis en inspiratie, maar zolang we aan individuele karpers een verhaal op kunnen hangen is het voor deze rubriek prima. Aan Robert Paul Naeff de eer om als eerste een schubkarper in het zonnetje te zetten. Een, hoe kan het anders, markante vis, maar ook eentje waar je over kunt nadenken, speculeren en je ook een beetje zorgen om kunt maken. Een verwilderde schub met een oogstrelend schubbendek, ooit te goed bevonden voor verplaatsing naar de rivier, die nu met graagte profiteert van de liefedevolle inspanningen van beheerder Robert Paul.

Maar waar staat het gulzige vreetgedrag van ‘Diklip’ voor en brengt het misschien ook onvoorziene gevaren met zich mee? Genoeg stof weer voor overwegingen, kanttekeningen en vraagtekens. Precies de elementen die onze rubriek kenmerken.

FacebooktwittermailFacebooktwittermail

Kweekescapades van een BVK-er in Frankrijk

Niet alle bezoekers van onze website zullen gezien hebben dat we ook een kopje ‘zelf kweken’ hebben. We zijn er als BVK heel blij mee dat Robert Paul Naeff zijn recente ervaringen met (op)kweken van karpers in z’n eigen water in Frankrijk met ons wil delen. Robert Paul laat bovenal zien dat het zelf karpers (op)kweken, weliswaar heel boeiend is, maar veel minder gemakkelijk dan veelal wordt aangenomen. Hij gaat bij zijn kweekescapades in de weer met de legendarische bloedlijn van Leney (Redmire) en de fraaie nakomelingen van een spontane paai van het bekende meer van Villedon.

Wat ons betreft is dit het een begin van een mooie reeks! Lees hier verder

FacebooktwittermailFacebooktwittermail

Paaisucces!

Midzomer berichtten wij hier al over de mogelijke gevolgen van de recordwarme zomer voor het paaisucces van karper. Op grond van positieve ervaringen met lange zomers durfden we al te dromen van een flink geboorteoverschot van karper in open water. We maakten toen de vergelijking met 1976 en 2003, warme zomers die voor het open water iets opleverde wat je het beste kan omschrijven als een superuitzetting.

Sinds vorige week stromen de berichten binnen over jonge karpertjes, aangetroffen in netten van beroepsvissers of gevangen door witvissers. Karpertjes van 10 tot 18 cm. Het begint er dus echt op te lijken dat we op veel wateren, met de nodige mitsen en maren, een nieuwe generatie verwilderde karpers mogen begroeten. Maar waar de geboortegolf in 1976 en 2003 voor zeker 90% bestond uit schubkarpers maken de berichten van nu melding van een behoorlijk percentage spiegelkarpers! Dat zou uniek zijn. Maar niet onlogisch als je weet dat in veel open water de afdeling spiegelkarper van de karpergemeenschap dankzij onze SKP-uitzettingen flink is uitgedijd.

Bij visreddingen in droogvallende beken in het oosten van Nederland werden van de zomer al opvallend veel vingerlingen aangetroffen met een behoorlijk percentage spiegels. (Foto: Frank Bosman)

We zijn er nog niet! Er komt eerst nog een lange winter aan, helaas vaak zonder beschermende vegetatie of andere dekking en dan heeft onder meer snoek vrij spel. Safe is het overgrote deel van deze natuurlijk lichting pas over een jaar.

En stel dat de overleving van wilde spiegels 2018 goed is, valt dan, met al die nieuwe niet gefotografeerde flanken, de SKP-monitoring niet om? Met dat bijltje hebben we vaker gehakt. Illegale en/of ongemonitorde uitzettingen bemoeilijken de matching net zo goed, maar als je ongevonden spiegels alsnog mee laat draaien in je bestand is er niet veel aan de hand.

Dus laat die geboortegolf 2018 maar over het open water komen!

Wij zijn in ieder geval van plan deze nieuwe semi-natuurlijke lichting op de voet te volgen. Het kan ons veel leren over de voorwaarden voor paaisucces van karper.

Mocht je komende maanden jonge karpertjes aantreffen: Laat het ons weten en vergeet geen foto’s te maken!

FacebooktwittermailFacebooktwittermail

Website Update : Karpergenetica

Zo tussen de bedrijven door zijn we met ons BVK-team begonnen met een update van onze gehele website. Eerder al namen we onze opsomming en beschrijving van alle sinds de jaren 1990 uitgezette spiegelkarpertypen onder handen. Nu hebben we onder de button karperkweek het onderwerp ‘Karpergenetica’ onder handen genomen. Ver van je bed? Mogelijk, maar ondertussen worden er door karpervissers vaak genoeg dingen beweerd en vragen gesteld die rechtstreeks slaan op die genetica.

–          ‘Edelschubs zijn directe nakomelingen van het kruisen van spiegelkarpers.’

–           ‘Een lederkarper is een spiegelkarper met weinig schubben.’

–          ‘Wat gebeurt als je twee echte rijenkarpers met elkaar kruist?’

Mede dankzij de op ervaring en theoretische kennis gebaseerde inbreng van Robert Paul Naeff hebben we dit onderwerp iets meer kunnen uitdiepen. Zomaar een zin uit ‘Karpergenetica’:

‘Het feit dat met name rijenkarpers steeds weer opduiken in zowel het buitenwater als in de kwekerijen zegt wellicht iets over de vitaliteit van deze verschijningsvorm van de karper.

 

De 2001-rijenlichting van Valkenswaard is bijvoorbeeld in Nederland een van de ‘taaiste’ lichtingen sinds 1998.’

Lees hier meer en hou onze website de komende weken in de gaten voor meer updates.

Kruisingschema – Illustraties Robert Paul Naeff

FacebooktwittermailFacebooktwittermail